روانشناسی، حسابداری، گردشگری

علاقه‌ام روانشناسی موفقیت و گردشگری است و کارم حسابداری؛ پس، در هر سه مورد، حرفی برای ارائه دارم.

حساب موجودی کالا و مقایسه دو روش ثبت ادواری و دائمی

در این مقاله به بررسی حساب «موجودی مواد و کالا» (کد 1-16) و مقایسه دو روش ادواری و دائمی در ثبت و نگهداری حساب موجودی کالا، در هنگام ،خرید کالا ،فروش کالا، و بستن این حساب در پایان سال مالی، می‌پردازیم.
موجودی مواد و کالا در حسابداری به دو روش ثبت می‌شود که در این مقاله فقط به مقایسه این دو روش می‌پردازیم و در مقاله‌ بعدی در مورد حساب‌های معین زیرمجموعه حساب «موجودی مواد و کالا»، توضیح‌هایی ارائه می‌کنیم :
1-    سیستم ادواری: در این روش بصورت دوره‌ای(مثلاً هر سه ماه یکبار) آمار موجودی کالا با شمارش کالا‌ها گرفته می‌شود و نمی‌توان بصورت لحظه‌ای رقم دقیق موجودی کالا را بدست آورد. فروشگاه‌ها و ابزار فروشی‌ها که تعداد کالاهای زیاد و ارزان‌قیمت دارند و شمارش روزانه آنها سخت است، از روش سیستم ادواری استفاده می‌کنند. امروزه با وجود نرم‌افزارهای ارزان و توانا، خیلی از فروشگاه‌ها نیز به روش دائمی روی آورده‌‌اند و استفاده از روش ادواری در حسابداری کمتر شده است.
2-    سیستم دائمی: در این روش آمار لحظه‌ای موجودی کالا در حسابداری قابل دسترسی است و هر وقت که مدیریت بخواهد می‌توانید موجودی کالا‌ها را در صورت‌های مالی ارائه دهید. فقط سالی یکبار با شمارش فیزیکی از صحت آن مطمئن می‌شوید. امروزه بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی، بویژه آنهایی که کالاهای گرانقیمت دارند، از این روش استفاده می‌کنند.
*** با توجه به اینکه در روش سیستم دائمی هم خرید و هم فروش در حساب «موجودی کالا» ثبت می‌شوند، بهتر است که سرفصل حساب «موجودی کالا» را در سطح تفضیلی بر اساس کالاهایی که دارید طبقه‌بندی کنید تا آمار هر یک از کالاها را جداگانه در سطح تفضیل داشته باشید!

•    ثبت اسناد حسابداری تغییرات موجودی کالا در سیستم ادواری:

1-    خرید کالا: خرید کالا در سرفصل حساب «خرید» ثبت می‌شود که خود یک حساب هزینه‌ای است. (برگشت از خرید و تخفیفات نیز در سطح معین حساب «خرید» ثبت می‌شوند که در مقاله مربوطه توضیح داده خواهد شد).
در تاریخ 1399/11/27 مبلغ 20.000.000 ریال بابت خرید تعداد 12 انبردست و 5 قوطی رنگ از حساب بانک ملی شرکت پرداخت شده است. ثبت سند حسابداری آن به شرح زیر در دفتر روزنامه صحیح است:

 خرید- خرید کالا 
    موجودی نقد و بانک- بانک‌ها- بانک ملی

بابت خرید 12 انبردست و 5 قوطی رنگ

20.000.000

2-    فروش کالا: فروش کالا در سرفصل حساب «فروش» ثبت می‌شود. (برگشت از فروش و تخفیفات نیز در سطح معین حساب «فروش و درآمدها» ثبت می‌شوند که در مقاله مربوطه توضیح داده خواهد شد).
در تاریخ 1399/11/27 مبلغ 25.000.000 ریال بابت فروش 2 جعبه ابزار به حساب بانک ملی شرکت واریز شده است. ثبت سند حسابداری آن به شرح زیر در دفتر روزنامه صحیح است:

موجودی نقد و بانک- بانک‌ها- بانک ملی
            فروش و درآمدها- فروش کالا

بابت فروش 2 جعبه ابزار

25.000.000

25.000.000

3-     موجودی کالا: موجودی کالا در پایان سال با شمارش فیزیکی انبار و با حساب «خلاصه سود و زیان» ثبت و به شرح زیر به سال جدید منتقل می‌شود:
مبلغ موجودی کالا در ابتدای سال که طی سند افتتاحیه مبلغ 2.495.265.700 ریال ثبت شده است. در تاریخ 1399/12/29 با شمارش فیزیکی موجودی انبار مبلغ 3.004.324.850 ریال اعلام شده است. ثبت سند حسابداری آن به شرح زیر در دفتر روزنامه صحیح است:

عملکرد سود و زیان- خلاصه سود و زیان
       موجودی مواد و کالا-       موجودی کالا

بابت بستن حساب موجودی کالای ابتدای دوره

2.495.265.700

2.495.265.700

موجودی مواد و کالا- موجودی کالا
 عملکردسود و زیان- خلاصه سود و زیان

بابت بستن حساب موجودی کالای آخر دوره

3.004.324.850

3.004.324.850

•    ثبت اسناد حسابداری تغییرات موجودی کالا در سیستم دائمی:
1-    خرید کالا: خرید کالا و برگشت از خرید کالا در سرفصل حساب «موجودی کالا» ثبت می‌شود. 
در یک فروشگاه لوازم خانگی در تاریخ 1399/11/21 مبلغ 250.000.000 ریال بابت خرید 2 دستگاه یخچال فریزر، از حساب بانک ملی شرکت پرداخت شده است. ثبت سند حسابداری آن به شرح زیر در دفتر روزنامه صحیح است:

موجودی مواد و کالا- موجودی کالا
                    موجودی نقد و بانک- بانک‌ها- بانک ملی

بابت خرید 2 دستگاه یخچال فریزر

250.000.000

250.000.000

1-    فروش کالا: فروش کالا و برگشت از فروش کالا در سرفصل حساب «موجودی کالا» ثبت می‌شود. 
در تاریخ 1399/11/27 مبلغ 270.000.000 ریال بابت فروش 2 دستگاه یخچال فریزر  به حساب بانک ملی شرکت واریز شده است. ثبت سند حسابداری آن به شرح زیر در دفتر روزنامه صحیح است:

موجودی نقد و بانک- بانک‌ها- بانک ملی
        فروش و درآمدها- فروش کالا
بهای تمام شده کالای فروش رفته
        موجودی مواد و کالا- موجودی کالا

بابت فروش 2 دستگاه یخچال فریزر 

270.000.000

250.000.000

270.000.000

250.000.000

2-     موجودی کالا: موجودی کالا در پایان سال در روش دائمی نیاز به هیچ ثبتی ندارد، زیرا در طی سال ثبت‌های آن زده شده است و برای بدست آوردن سود ناویژه بنگاه اقتصادی به روش زیر عمل می‌کنید؛

بهای تمام شده کالای فروش رفته – درآمد فروش = سود ناویژه